2. Yeni şirket kuruluşuna veya işletme devrine ilişkin beyan
Yeni şirket kuruluşunda veya mevcut bir işletmenin (bedelli veya bedelsiz) devrinde belirli vergiler, primler ve
harçlar alınmaz. Bunun ön koşulu ise, yeni şirket kuruluşunun veya mevcut bir işletmenin devrinin bunun için öngörülmüş olan formlarla beyan edilmesidir (yeni kuruluşta NeuFö 1; işletme devrinde NeuFö 3). Lütfen bu beyanı ticaret odanıza düzenlettirin. Bunun için muhatap merciler, ticaret odanızın girişimci servisi, uzman grupları veya esnaf birlikleri ve bölge daireleridir.
Formları da buralardan alırsınız.

3. Ticaret kaydı?
Ticaret kaydı için aşağıdaki evraklara ihtiyacınız vardır:

3.1 Vasıf belgesini (örneğin ustalık imtihanı v.b.) kendiniz ibraz etmeniz halinde:

Pasaport

Avusturya’da ikamet etmeyen veya 5 yıldan daha az süredir ikamet eden kişilerde, geldikleri ülkeden iyi hal kağıdı.

Vasıf belgesi (örneğin ustalık veya vasıf imtihan diploması, okul diplomaları veya bonservisler) veya bireysel vasfın tesbitini gösteren belge (serbest sanayi ve ticaret kolları hariç – bunlarda vasıf belgesine gerek yoktur)

AB vatandaşı olmayanlarda serbest çalışmayı mümkün kılan yerleşme belgesi veya oturma izni

3.2 Vasıf belgesini kendiniz ibraz etmediğiniz, bunun yerine ticari faaliyet izni olan (işletmede haftalık asgari 20 saat çalışacak) bir genel müdür istihdam ettiğiniz takdirde:
Ticaret kaydı için şunlara ihtiyacınız vardır:

Pasaport

Avusturya’da ikamet etmeyen veya 5 yıldan daha az süredir ikamet eden kişilerde, geldikleri ülkeden iyi hal kağıdı.

AB vatandaşı olmayanlarda yerleşme belgesi gereklidir
Sınai hukuka dayalı genel müdürde arananlar:

Pasaport

Avusturya’da ikamet etmeyen veya 5 yıldan daha az süredir ikamet eden kişilerde, geldikleri ülkeden iyi hal kağıdı.

Ticaret kaydı sahibinde haftalık asgari 20 saat çalışacağına dair sosyal sigortalar kurumuna (GKK) kaydını yaptırdığına dair onay

Vasıf belgesi (örneğin ustalık veya vasıf imtihan diploması v.b.)

Sınai hukuka dayalı genel müdürün şirketteki faaliyetine ilişkin beyanı (form ile). Ne ticaret kaydı yaptıran şahıs ne de sınai hukuka dayalı genel müdür, sınai ve ticari faaliyetten men edilmiş olmamalılardır (Ticari Faaliyet Tüzüğü 13. maddesi gereğince).

Ticaret kaydı ile ticaret odasının aidat ödeme yükümlülüğüne sahip bir üyesi olursunuz. Daha ayrıntılı bilgiyi eyaletinizdeki ticaret odasından alabilirsiniz.

4. Bölge hastalık sigortası (Gebietskrankenkasse – GKK)
Elemanlarınızı istihdamdan (işe başlamadan) önce ilgili bölge hastalık sigortasına kaydettirmeniz gerekmektedir.
Ticari faaliyet izni olan bir genel müdür istihdam ettiğiniz takdirde, kendisini ticaret kaydından önce GKK’ya kaydettirmeniz gerekmektedir (ticaret kaydının yürürlüğe girmesiyle mümkündür), çünkü ticari ruhsat dairesine söz konusu eleman için GKK onayının ibraz edilmesi gerekmektedir.

5. Ticari sosyal sigorta
Ticari şirketlerin sosyal sigortaya bildirimlerinin daha ilk ay içerisinde yapılması gerekmektedir. Bu bildirimi, ticaret kaydı çerçevesinde bölge idari merciine de otomasyon destekli yollardan yapabilirsiniz. Bu merci, bildiriminizi sosyal sigortalara iletecektir.

6. Vergi dairesi
İlk ay içerisinde ticari faaliyetinizi vergi dairesine bildirmeniz ve vergi numarası için dilekçe vermeniz gerekmektedir. Vergi dairesine bu bildirimi, ticaret kaydı çerçevesinde bölge idari merciine de yapabilirsiniz. Bu merci, bildiriminizi vergi dairesine iletecektir.

7. Belde belediyesi/ Şehir belediyesi
Dikkat edilmesi gereken hususlar: Evlerde/apartmanlarda yapılamayacak işlerde (örneğin ticaret, zanaat, gastronomi) işletmenin kurulacağı yer için yer tahsisine (tahsise) ve inşaat iznine (kullanım iznine) ihtiyacınız vardır.
Eleman çalıştıracak olmanız halinde, bunu belde veya şehir belediyesine bildirmeniz gerekmektedir (yerel vergi).

Sınırsız sorumlu ortaklık (OG) veya komandit şirket (KG) kuruluşunda atılması gereken 9 adım

1. Kuruluş, finansman ve hukuk danışmanlığı
Ticaret odanızın girişimci servisi ve/veya ilgili servisleri ya da uzman gruplarında yapılmaktadır.
Çevrimiçi ticaret kaydı: Çevrimiçi ticaret kaydı için lütfen ticaret odanızın girişimci servisi ile bağlantıya geçin.

2. Yeni şirket kuruluşuna veya işletme devrine ilişkin beyan
Yeni şirket kuruluşunda veya mevcut bir işletmenin (bedelli veya bedelsiz) devrinde belirli vergiler, primler ve harçlar alınmaz. Bunun ön koşulu ise, yeni şirket kuruluşunun veya mevcut bir işletmenin devrinin bunun için öngörülmüş olan formlarla beyan edilmesidir (yeni kuruluşta NeuFö 1; işletme devrinde NeuFö 3). Lütfen bu beyanı ticaret odanıza onaylattırın. Bunun için muhatap merciler, ticaret odanızın girişimci servisi, uzman grupları veya esnaf birlikleri ve bölge daireleridir. Formları da buralardan alırsınız.

3. Şirket sözleşmesi
OG/KG, özel formaliteler gerektirmeyen ve yazılı ya da sözlü olarak yapılabileceğiniz bir şirket sözleşmesi ile (en az 2 kişiyle) kurulur. Ancak ileride ispat edebilme açısından, örneğin bir avukat nezdinde, yazılı olarak sözleşme yapmanızı tavsiye ederiz.

4. Ticari sicil kaydı / Tescil dilekçesi
OG/KG, ancak ticari sicile tescilinin yaptırılmasından sonra kurulmuş olur. Ortaklar, ticari sicile tescil dilekçesini kendileri kaleme alabilirler.
Ancak bu dilekçenin altındaki imzaların bir noter ya da mahkeme tarafından (bölge mahkemesi) onaylanması gerekmektedir.
Ticari sicil kaydı için aşağıdaki evraklar gerekmektedir:

Şirket sözleşmesi (varsa; zorunlu değildir, ancak tavsiye edilir)

Temsile yetkili tüm şahısların (şahsen mesul ortaklar) noter ya da bölge mahkemesinden onaylı imza sirkülerleri

Şirket sözleşmesi olsa bile, şirketin ticari sicile tescil dilekçesinde aşağıdaki bilgiler gereklidir:

Firma (sınırlı sorumlu ortaklar) şirket metninde görünemezler, şirket türü takısı OG veya KG mutlaka yazılmalıdır

Sınırlı sorumlu ortakların sorumluluk miktarı

Şirketin merkezi ve şirket için belirleyici olan iş adresi

İş kolunun adı

Ortakların isim, doğum tarihi ve adresleri

Şahsen mesul ortakların hepsinin imza yetkisi olmaması halinde, bunun ticaret siciline işlenmesi gerekmektedir

Temsil uygulaması

Şirket sözleşmesinin yapıldığı tarih

Üçüncü ülkelerin vatandaşlarında (Avrupa Ekonomik Bölgesi vatandaşı olmayanlar) buna ilaveten bir de oturma izniyle şahsen mesul ortaklardan istihdam onayı veya muafiyet belgesi gereklidir (bu sonuncusu, Malta ve Kıbrıs vatandaşları dışında yeni AB vatandaşları için de geçerlidir)

5. Ticaret kaydı
Ticaret kaydı için aşağıdaki evraklar gerekmektedir:

Belirleyici fonksiyona sahip tüm şahısların pasaportu (yani şahsen sorumlu ortaklar ile özel idari yetkiye v.b. sahip sınırlı sorumlu ortakların)

Ticaret sicili kay?t örneği

Avusturya’da ikamet etmeyen veya 5 yıldan daha az süredir ikamet eden sınai hukuka dayalı genel müdürün ve tüm şahsen mesul ortakların geldikleri ülkeden iyi hal kağıtları.

Belirleyici fonksiyona sahip tüm şahısların (yani şahsen sorumlu ortaklar ile özel idari yetkiye v.b. sahip sınırlı sorumlu ortakların) iflas ya da sabıka kaydı yüzünden ticaretten men edilmediklerine dair beyanları (Ticari Faaliyet Tüzüğü 13. maddesi gereğince)
Sınai hukuka dayalı genel müdürde ayrıca arananlar:

Pasaport

Haftalık asgari 20 saat çalışacağına dair sosyal sigortalar kurumuna (GKK) kaydını yaptırdığına dair onay (sınai hukuka dayalı genel müdürün şahsen mesul ortak olması halinde buna gerek yoktur)

Vasıf belgesi (örneğin ustalık veya vasıf imtihan diploması, okul diploması veya bonservisler) ya da bireysel vasıf ispatı (serbest sanayi ve ticaret kolları hariç)

Sınai hukuka dayalı genel müdürün şirketteki faaliyetine ilişkin beyanı (form ile). Sınai hukuka dayalı genel müdür ve de tüm şahsen mesul ortaklar ticari faaliyetten men edilmiş olmamalılardır (Ticari Faaliyet Tüzüğü 13. maddesi gereğince).

Ticaret kaydı ile ticaret odasının aidat ödeme yükümlülüğüne sahip bir üyesi olursunuz. Daha ayrıntılı ilgiyi eyaletinizdeki ticaret odasından alabilirsiniz.

6. Bölge hastalık sigortası (Gebietskrankenkasse – GKK)
Elemanlarınızı istihdamdan (işe başlamadan) önce ilgili bölge hastalık sigortasına kaydettirmeniz gerekmektedir.
Ticari faaliyet izni olan bir genel müdür istihdam ettiğiniz takdirde, kendisini ticaret kaydından önce GKK’ya kaydettirmeniz gerekmektedir (ticaret kaydının yürürlüğe girmesiyle mümkündür), çünkü
ticari ruhsat dairesine söz konusu eleman için GKK onayının ibraz edilmesi gerekmektedir.

7. Ticari sosyal sigorta
OG’nin tüm ortakları ve de KG’nin tamamen şahsen mesul ortakları (komandite ortaklar), ticari şirketler sosyal sigorta kurumunda (GSVG) zorunlu sigortalılardır. Sigortalıların ticari şirketler sosyal sigorta kurumuna bildirimlerini bir ay içerisinde yapmaları gerekmektedir. Sosyal sigortalara bu bildirimi, ticaret kaydı çerçevesinde bölge idari merciine de otomasyon destekli yollardan yapabilirsiniz. Bu merci, bildiriminizi sosyal sigortalara iletecektir.

8. Vergi dairesi
İlk ay içerisinde ticari faaliyetinizi vergi dairesine bildirmeniz ve ortak(lar) ve şirket için vergi numarası dilekçesi vermeniz gerekmektedir. Vergi dairesine bu bildirimi, ticaret kaydı çerçevesinde bölge idari merciine de yapabilirsiniz. Bu merci, bildiriminizi vergi dairesine iletecektir.

9. Belde belediyesi /Şehir belediyesi
Dikkat edilmesi gereken hususlar: Evlerde/apartmanlarda yapılamayacak işlerde (örneğin ticaret, zanaat, gastronomi) işletmenin kurulacağı yer için yer tahsisine (tahsise) ve inşaat iznine (kullanım iznine) ihtiyacınız vardır.
Eleman çalıştıracak olmanız halinde, bunu belde veya şehir belediyesine bildirmeniz gerekmektedir (yerel vergi).

Limited şirket kuruluşunda atılması gereken 11 adım

1. Kuruluş, finansman ve hukuk danışmanlığı
Ticaret odanızın girişimci servisi ve/veya ilgili servisleri ya da uzman gruplarında yapılmaktadır.
Çevrimiçi ticaret kaydı: Çevrimiçi ticaret kaydı için lütfen ticaret odanızın girişimci servisi ile bağlantıya geçin.

2. Yeni şirket kuruluşuna veya işletme devrine ilişkin beyan
Yeni şirket kuruluşunda veya mevcut bir işletmenin (bedelli veya bedelsiz) devrinde belirli vergiler, primler ve harçlar alınmaz. Bunun ön koşulu ise, yeni şirket kuruluşunun veya mevcut bir işletmenin devrinin bunun için öngörülmüş olan formlarla beyan edilmesidir (yeni kuruluşta NeuFö 1; işletme devrinde NeuFö 3). Lütfen bu beyanı ticaret odanıza onaylattırın. Bunun için muhatap merciler, ticaret odanızın girişimci servisi, uzman grupları veya esnaf birlikleri ve bölge daireleridir. Formları da buralardan alırsınız.

3. Şirket sözleşmesi
Kurucular – tek bir kurucu da olabilir – noterden bir şirket sözleşmesi yaparlar.

4. Ortaklar kararı
Şirket sözleşmesinde yapılmamış ise, genel müdürün (müdürlerin) ve temsil yetkisinin tayini (tek başına, ortak, [korporasyon] ticari vekili ile birlikte). Genel müdür tayininin genel kurul kararıyla iptalini şirket sözleşmesinde en önemli nedenleri sıralayarak sınırlayabilirsiniz. Buna dair genel kurul tutanağı, noterden tasdikli ya da özel hazırlanabilir.
Ancak genel müdürlerin (en az bir) limited şirketin ortağı olmaları gerekmez.

5. Banka onayı
Ana sermayenin (asgari ana sermaye miktarı 35.000,– Euro olup, bunun asgari 17.500,– Euro tutarındaki bölümünün yatırılması gerekmektedir) genel müdürlüğün emrinde olacak şekilde şirket hesabına yatırılması.

6. Ticari sicil kaydı / Tescil dilekçesi
Onaylı ticari sicil kaydı için aşağıdaki evraklara ihtiyacınız vardır (dilekçenin de onaylı olması gerekir):

Noterden tasdikli nüsha şeklinde şirket sözleşmesi

Genel müdür tayinine ilişkin onaylı ortaklar kararı (noterden ya da bölge mahkemesinden tasdikli)

Banka onayı

Genel müdürlerin imza sirküleri (noterden ya da bölge mahkemesinden tasdikli)

Harç ve reel transaksiyon vergisinde bir sorun olmadığına dair vergi dairesinden belge (Şirket vergisinin ödenmesi)

7. Ticaret kaydı
Ticaret kaydı için aşağıdaki evraklar gerekmektedir:

Belirleyici fonksiyona sahip tüm şahısların pasaportu (yani genel müdürler, çoğunluk iştirakli ortaklar, azınlık iştirakli ama özel belirleyici haklara veya özel idari yetkilere v.b. sahip ortaklar)

Ticaret sicili kay?t örneği

Avusturya’da ikamet etmeyen veya 5 yıldan daha az süredir ikamet eden sınai hukuka dayalı genel müdürün ve tüm belirleyici idari fonksiyona sahip ortakların geldikleri ülkeden iyi hal kağıtları.

Belirleyici fonksiyona sahip tüm şahısların (yani genel müdürler, çoğunluk iştirakli ortaklar, azınlık iştirakli ama özel belirleyici haklara veya özel idari yetkilere v.b. sahip ortaklar) ticaretten men edilmediklerine dair beyanları.

Sınai hukuka dayalı genel müdürde ayrıca arananlar:

Pasaport

Haftalık asgari 20 saat çalışacağına dair sosyal sigortalar kurumuna (GKK) kaydını yaptırdığına dair onay (sınai hukuka dayalı genel müdürün aynı zamanda ticari hukuka dayalı genel müdür olması halinde buna gerek yoktur)

Vasıf belgesi (örneğin ustalık veya vasıf imtihan diploması, okul diplomaları veya bonservisler) ya da bireysel vasıf ispatı (serbest sanayi ve ticaret kolları hariç)

Sınai hukuka dayalı genel müdürün şirketteki faaliyetine ilişkin beyanı (form ile). Sınai hukuka dayalı genel müdür, ticari hukuka dayalı genel müdür(ler) ve de çoğunluk iştirakli ortaklar, ticari faaliyetten men edilmiş olmamalılardır (Ticari Faaliyet Tüzüğü 13. maddesi gereğince).

Ticaret kaydı ile ticaret odasının aidat ödeme yükümlülüğüne sahip bir üyesi olursunuz. Daha ayrıntılı bilgiyi eyaletinizdeki ticaret odasından alabilirsiniz.

8. Bölge hastalık sigortası (Gebietskrankenkasse – GKK)
Elemanlarınızı istihdamdan (işe başlamadan) önce ilgili bölge hastalık sigortasına kaydettirmeniz gerekmektedir. Sınai hukuka dayalı bir genel müdür istihdam ettiğiniz takdirde, kendisini ticaret kaydından önce GKK’ya kaydettirmeniz gerekmektedir (ticaret kaydının yürürlüğe girmesiyle mümkündür), çünkü ticari ruhsat dairesine söz konusu eleman için GKK onayının ibraz edilmesi gerekmektedir.

9. Ticari sosyal sigorta
Ticari şirketler sosyal sigorta kurumuna ilk ay içerisinde genel müdür yetkisine sahip ortakların daha önceden bu görevle Genel Sosyal Sigortalar Kanunu (ASVG) uyarınca zaten sigortalı olmamaları halinde, bildirimlerini yaptırmanız gerekmektedir (ASVG sigortası, Ticari Sosyal Sigortalar Kanunu GSVG’ye göre oldukça daha pahalıdır). Sosyal sigortalara bu bildirimi, ticaret kaydı çerçevesinde bölge idari merciine de otomasyon destekli yollardan yapabilirsiniz. Bu merci, bildiriminizi sosyal sigortalara iletecektir.

10. Vergi dairesi
İlk ay içerisinde ticari faaliyetinizi vergi dairesine bildirmeniz ve ortak(lar) ve şirket için vergi numarası dilekçesi vermeniz gerekmektedir. Vergi dairesine bu bildirimi, ticaret kaydı çerçevesinde bölge idari merciine de yapabilirsiniz. Bu merci, bildiriminizi vergi dairesine iletecektir.

11. Belde belediyesi /Şehir belediyesi
Dikkat edilmesi gereken hususlar: Evlerde/apartmanlarda yapılamayacak işlerde (örneğin ticaret, zanaat, gastronomi) işletmenin kurulacağı yer için yer tahsisine (tahsise) ve inşaat iznine (kullanım iznine) ihtiyacınız vardır.
Eleman çalıştıracak olmanız halinde, bunu belde veya şehir belediyesine bildirmeniz gerekmektedir (yerel vergi).

Yatırım Süreci (Şematik)
Tipik bir tamamlanma süreci 3 aydır.

Vergilendirme
Çin’de vergiler merkezi vergi ofisleri, yerel vergi ofisleri ve gümrük idareleri tarafından tahsil edilmektedir.
Ulusal düzeyde vergi ofisleri esas itibariyle kurumlar vergisi, KDV ve tüketim vergisinin tahsilatından sorumlu iken yerel vergi ofisleri gelir vergisi, iş vergisi, arsa değer artış vergisi, kentsel emlak vergisi, taşıt ve araç kullanım vergisi, kentsel bakım ve inşaat vergisi ile damga vergisi gibi yerel vergilerin tahsilatından sorumludurlar. Gümrük idareleri ise ithalat sırasında alınan gümrük vergileri, KDV ve tüketim vergilerinin tahsilatından sorumludurlar.
Yabancılar için Temel Vergiler
Katma Değer Vergisi
Üretim, dağıtım, teslime konu maldan yaratılan katma değer üzerinden vergi alınır. Mal satan, ithal eden veya hizmet temin eden tüm kişi ve kurumlar KDV ödemekle yükümlüdür.
KDV yükümlülüğü, vergilendirilebilir matrahın değerine göre genel veya küçük ölçek olarak ikiye ayrılmıştır. Mal üretimi veya hizmet temini ile iştigal eden bir mükellefin vergilendirilebilir hasılatı 1 Milyon RMB’den daha düşük ise küçük ölçekli KDV mükellefi sayılmaktadır. Toptan ve perakende ticaret ile uğraşıp ta vergilendirilebilir matrahı 1.8 milyon RMB’den daha düşük olanlar da KDV açısından küçük ölçekli mükellef sayılırlar. Küçük ölçekte KDV mükellefi için getirilen sınırların üzerinde matraha sahip mükellefler ise genel ölçekli mükellef olarak addedilmektedir.
Diğer taraftan sağlam ve muteber bir muhasebe ve kontrol sistemine sahip ve matrah açısından küçük ölçekli sayılabilecek bir işletme de zaman zaman genel ölçekli işletme sayılabilmektedir. Ancak kişiler, kurumsal olmayan birimler, vergilendirilebilir işlemleri olmayan işletmeler, matrahları küçük ölçekli mükelleflerden daha yüksek olsa dahi geniş ölçekli KDV mükellefi sayılmazlar.
Küçük ölçeklilerce ödenecek KDV satış hasılatına vergi oranının uygulanması ile hesaplanır. Ödenen KDV’nin matrahtan düşülmesine izin verilmez. Ticaret işletmeleri için ödenecek KDV %4 diğer işlemler için ise % 6’dır. İkinci el mal satışında KDV %50 indirimli (%2) olarak uygulanır.
Genel ölçekli KDV mükelleflerinde ise ödenecek KDV tahsil edilen KDV’nin indirilecek KDV’yi aşan kısmıdır. Tahsil edilen KDV’nin hesabı küçük ölçekli mükellef ile aynıdır. İndirilecek KDV’nin ileriki dönemlerden mahsup edilmesi de mümkündür.
İthalde KDV gümrüğe tabi değer üzerine gümrük vergisi eklendikten sonra KDV oranının uygulanması yoluyla tespit edilir. Tüketim malı ithalatı sözkonusu ise gümrük vergisi dahil gümrük değerine tüketim vergisi de dahil edilerek KDV matrahına ulaşılır.
Çin genelinde iki KDV oranı mevcuttur. Temel oran olan % 17 ve daha düşük oran olan %13. Hububat, yemeklik sebze yağı, içme suyu, ısıtma ve soğutma, sıcak su, kömür gazı, sıvılaştırılmış petrol gazı, doğalgaz, metan, yurtiçi kullanıma  yönelik kömür ürünleri, kitap, dergi, gazete, gıda ürünleri, kimyasal gübre, haşere ilaçları, zirai makinalar, zirai plastik kaplama ve yasa tarafından sayılan diğer malların satış ve ithalatı % 13 KDV’ye tabidir.
İhracatta KDV oranı % 0’dır. İhracata konu malın üretim aşamasında ödenen KDV de kısmen veya tamamen iade olunmaktadır.
Genel ölçekli KDV mükellefleri özel KDV faturası alabilmektedirler. KDV mükellefi olmayanlar ile küçük ölçekli KDV mükelleflerinin özel fatura alıp kullanma hakkı yoktur. Genel ölçekli mükellefler vergiye tabi bir malın satışında özel KDV faturası düzenlemekle yükümlüdürler. Genel ölçekli mükellefin bir tüketiciye vergiye tabi bir mal satışı sözkonusu ise veya gümrüksüz mal satışı ya da ihracat için mal satışı sözkonusu ise özel KDV faturası düzenlenmesine gerek yoktur.
Mal satışı veya hizmet temini durumlarında mükellefin ödemeyi tam olarak alması veya ödeme yerine geçen belgeyi teslim alması ile başlar. İthalat durumunda ise gümrük beyanı ile KDV mükellefiyeti başlamaktadır. Vergi otoritesince ödeme süresi vergi ofisince belrlenir. 1, 3, 5, 10, 15 gün ile 1 ay arasında değişen süreler tespit edilebilir.
Tüketim Vergisi
Sigara, alkol, alkollü içecek, kozmetik ürünleri, cilt ve saç bakım ürünleri, mücevherat, değerli taş, fişek, havaifişek, mazot, gazyağı, otomobil lastiği, ve küçük motorlu otomobil üretim, ithalat veya işlenmesinde taşeronluk yapan kişi ve kuruluşlar yukarıda sayılan vergiya tabi tüketim mallarının satış hasılatı veya hacmi üzerinden tüketim vergisi ödemekle yükümlüdür.
Tüketim vergisi KDV dahil hesaplanmaktadır. Vergi % 3 ile % 50 arasında değişen 25 değişik oranda/miktarda alınmaktadır.
Tahıl veya patatesten elde edilen ispirtolu içecekler ile sigara ve biranın vergisi hem nispi hem maktu hesaplanmaktadır.
Verginin doğması ve ödenmesi KDV ilie aynı şekildedir. Ayrıca ihracatta da tüketim vergisinden muafiyet mevcuttur.
Gümrük Vergisi
Çin’e giren ve çıkan ticari mallardan alınır. Verginin mükellefi ithalatçı veya ihracatçıdır. Verginin matrahını ithalatta CIF ihracatta FOB değeri oluşturur.
Çin gümrük vergisinde iki tür tarife uygulamaktadır. Birincisi genel tarife olup bu tarife Çin ile Mütekabiliyet Anlaşması imzalamamış ülkelerden gelen mallara uygulanır. Diğeri ise tercihli tarife olup bu tür bir anlaşmanın imzalandığı ülkelerden gelen mallara uygulanan ve nispeten daha uygun koşullu tarifedir.
Mükellefler veya mükellef adına hareket eden acentalar gümrük idaresinden ödeme emrini almalarından itibaren 15 gün içerisinde belirtilen bankalara gümrük vergisini yatırmakla sorumludurlar.
İş Vergisi
Ulaştırma, iletişim, finans, posta, haberleşme, inşaat, sigorta eğlence gibi sektörlerde hizmet temini ile maddi olmayan duran varlıkların el değiştirmesi ve Çin sınırları içerisindeki taşınmazların satışından alınan bir vergidir.
İletişim ve ulaştırma sektörlerinde % 3 olan iş vergisi oranı eğlence sektöründe % 20’ye kadar çıkmaktadır. 9 değişik oran mevcuttur. Ödenecek vergi hasılata vergi oranının uygulanması ile bulunur.
Hasılatın elde edildiğinde veya hasılata ait belge alındığında vergi doğar. Ödeme dönemi 5, 10, 15 gün veya 1 ay olarak vergi dairesinde tespit edilebilir.
Gelir ve Kurumlar Vergisi
Yabancı sermayel işletmeler (Foreign Invested Enterprises) gerek Çin-Yabancı Ortak Girişimi (Sino-Foreign Equity Joint Venture) ile Çin-Yabancı Mukavelevi Ortak Girişimi (Sino-Foreign Contractual Joint Venture) gerekse Tümüyle Yabancı Sermayeli İşletmeler (Wholly Foreign-owned Enterprise) Çin’de gelir vergisi mükellefidirler. Bunlar Çin’de yerleşik sayılırlar ve Çin içinden ve dışından elde ettikleri tüm gelirler üzerinden vergi ödemekle mükelleftirler.
Çin ile Türkiye arasında Çifte Vergilendirmenin Önlenmesi Anlaşması vardır ve uygulanmaktadır.
Çin’de bir tesisi bulunan yabancı sermayeli işletmeler %30 kurumlar vergisi ayrıca üretim ve diğer faaliyetleri, temettüleri, faiz ve kira gelirleri, telif ücretleri ile Çin’deki işleri ile bağlantılı olarak Çin içi ve dışından elde ettikleri diğer tüm gelirleri üzerinden % 3 oranında  yerel gelir vergisi öderler. Çin’de bir tesisi olmayanlar Çin’den eğer kar, faiz, kira veya telif geliri elde etmişlerse veya işletmeleri var ancak Çin’deki faaliyetleri ile bağlantılı bir gelirleri yok ise % 10 oranında gelir vergisine tabidirler.
Çin’de yabancı işletemler kurumlar vergisini yılda bir beyan eder ve üçer aylık dönemler itibariyle peşin öderler. Uygulama Türkiye ile aynıdır. Üçer aylık dönemler itibariyle beyanname verilir, üç ayın bitişini müteakip 15 gün içerisinde de geçici vergi ödenir. Mali yıllık kurumlar vergisi beyannamesi nihai mali raporlar ekinde mali yılın bitmesini müteakip 4 ay sonuna kadar verilir. Mali yılın bitiminden itibaren 5. ay sonunda da mahsuplaşma yapılır.
Çin’de ikametgahı bulunanlar Çin içi ve dışından elde ettikleri gelir üzerinden gelir vergisi öderler. Çin’de ikametgahı olmamakla birlikte bir yıl veya daha fazla süre ile Çin’ede oturanlar da tam mükellef sayılırlar ve tüm gelirleri üzerinden mükelleftirler. Çin’de bir yıldan az kalan ancak yerleşik olmayan bireylerin Çin içinden elde ettikleri gelirleri de vergiye tabidir.
Yabancılar açısından “yerleşik mükellef” Çin’de yerleşik yabancıları kapsar. Bir vergi yılında bir takvim yılı kadar Çin’de ikamet edenler yerleşik sayılır. Yerleşik mükellef veya bilenen adıyla tam mükellefler tüm gelirleri (Çin içi veya dışı) üzerinden vergilendirilerler. Çin vatandaşları doğal olarak tam mükelleftir.
Yerleşik olmayanlar ise Çin’de bir ikametgahı bulunmayan ve bir mali yıl içerisinde 1 takvim yılından az kalanları kapsar. Bunlar da Çin içerisinden elde ettikleri gelir üzerinden gelir vergisi ödemekle yükümlüdürler.

Aylık Vergiye Tabi Gelir (RMB)    Vergi Oranı    Muafiyet (RMB)
1    500    5%    0
2    500-2.000    10%    25
3    2.001-5.000    15%    125
4    5.001-20.000    20%    375
5    20.001-40.000    25%    1.375
6    40.001-60.000    30%    3.375
7    60.001-80.000    35%    6.375
8    80.001-100.000    40%    10.375
9    100.001+    45%    15.375
Gelir vergisi %5 ile % 45 arasında değişen oranlarda alınır. Gelir artışına paralel olarak artan bir vergidir. Aylık gelirin Çinli için 800 RMB, yabancılar için ise 4000 RMB’lik bölümü gelir vergisinden muaftır. Aylık gelir vergisi (AGV) aşağıdaki şekilde hesaplanır:
AGV=Aylık vergiye tabi gelir(x)vergi oranı  (-)muaf olunan tutar
Arsa Değer Artış Vergisi
Kamu taşınmazının kullanım hakkının transferinden doğan gelirlere uygulanan bir vergidir. Vergi salınmadan önce mükellefin yaptığı masrafların düşülmesine izin verilir. Bunlar taşınmazı devralırken yapılan masraflar, taşınmazın geliştirilmesi için yapılan masraflar, transfer esnasında ödenen harçlar ve diğer ücretler ile Maliye Bakanlığınca izin verilen kalemlerdir. Yeni bir taşınmazın kullanım hakkı alınmışsa inşaat giderleri de değer artışından düşülebilmektedir.
Vergi 4 artan oranda uygulanır. Değer artışı düşülebilir masrafların % 50’sini aşmıyorsa vergi oranı % 30, % 50’sini aşıyor ancak % 100’den az ise vergi oranı oran % 40, % 100’ünü aşıyor ancak % 200’ünün altında ise vergi oranı % 50 ve nihayet % 200’ünü aşıyorsa da vergi oranı % 60’a kadar çıkabilmektedir.
Vergi kullanım hakkının devredilmesine ilişkin anlaşmanın imzasından itibaren 7 gün içerisinde ödenmelidir.
Kentsel Emlak Vergisi
Yabancı sermayeli işletmelere veya yabancılara ait tüm gayrımenkulün orjinal değeri üzerinde %10 – %30 kesinti yapıldıktan sonra bulunan meblağa % 1.2 vergi uygulanarak veya kira gelirinden % 12 keserek elde edilir. Yıllık olarak tarh olunup taksitler halinde ödenmektedir.
Damga Vergisi
Alım-satım sözleşmeleri, mimari ve inşaat sözleşmeleri, kira sözleşmeleri, mal taşınması, krediler, taşımaz sigortasına ilişkin sözleşmeler, teknik kontratlar, taşınmaz ünvanında değişikliğe yol açan belgeler ve muhasebe defterleri ile sertifika ve lisanlarda üzerinden maktu ve nispi oranlarda alınır.
Taşıt ve Araç Kullanım Vergisi
Araç ve kamyonların vergisi tonajına göre uygulanırken otomobil vergisi ise koltuk adedi ile sınıfına göre vergilendirilmektedir.
Teşvikler
Çin vergi mevzuatı, yabancı sermayeli işletmelere çok çeşitli teşvikler sağlamaktadır. Bununla birlikte Çin’in DTÖ’ye girişi ile yabancı işletmeler ile yerli işletmeler arasındaki vergi teşvikine yönelik farklılıkların ortadan kaldırılması gerekecektir. Bu çerçevede yabancı işletmelerden alınmayıp yerli işletmelerden alınan kentsel onarım ve imar vergisi gibi vergilerin, yabancı işletmelerden de alınmaya başlanması ve teşvik oranlarının düşürülmesi gündeme gelmiştir. Ancak yapılan açıklamalarda herhangi bir takvim belirtilmemekte, bu düzenlemenin yakın bir gelecekte yapılmasının düşünülmediği ifade edilmektedir. Buna karşın orta ve uzun vadeli projeksiyonlarda yabancı yatırımcılara halihazırda tanınan vergi teşviklerinin azalacağı da dikkate alınmalıdır.
Yabancı sermayeli işletmelere tanınan başlıca kurumlar vergisi teşvikleri aşağıdaki tabloda özetlenmektedir. Düzenleme, söz konusu tabloda yer alan teşviklerden birinden yararlanan işletmenin diğerinden yararlanmamasını gerektirmez.
İşletme Türü    Aranan Şartlar    Teşvik Türü
Üretim odaklı yabancı sermayeli işletme    En az 10 yıl üretim yapacak olması (petrol, doğal gaz ve nadir metallerin üretimi ile iştigal eden işletmelere uygulanmaz)    İlk kara geçiş yılından başlayarak 2 yıl vergi muafiyeti ve takip eden 3 yılda % 50 vergi indirimi
Tarım, ormancılık ve hayvancılıkla iştigal eden yabancı sermayeli işletmeler     En az 10 yıl üretim yapacak olması ve resmi makamların kabul edeceği bölgede bulunması    Yukarıda belirtilen teşviklerin bitiminden itibaren 10 yıl boyunca % 15-30 arasında vergi indirimi
Liman ve iskele inşaatı ile ilgili Çin-yabancı şirket ortaklıkları     En az 15 yıl işletme yapacak olması    İlk kara geçiş yılından başlayarak 5 yıl vergi muafiyeti ve takip eden 5 yılda % 50 vergi indirimi
Yüksek teknoloji ile ilgili Çin-yabancı şirket ortaklıkları     Çin makamlarından “yüksek teknoloji statüsünü haizdir” belgesinin alınması    En az % 10 avantaj sağlayan herhangi bir vergi teşviğinin bitiminden sonra 10 yıl boyunca % 50 vergi indirimi
İhracatçı yabancı sermaye işletmeleri    Üretiminin en az % 70’ini ihraç etmesi    Uygulanan vergi oranında % 50 indirim. Bu indirim asgari vergi tabanı olan % 10’a kadar yapılabilir.
Sermaye mallarını büyük ölçekte üreten veya hammadde üreten yabancı sermayeli işletmeler         Hızlandırılmış amortisman (üretim odaklı yabancı sermaye işletmelerine tanınan vergi tatillerinden yararlanamaz)
Çin’de edindiği en az 5 yıllık karı yine Çin’de yatırıma dönüştüren yabancı sermayeli işletmeler, daha önce ödemiş oldukları gelir vergisinin yeni yatırım miktarı kadar tutarını geri alabilirler.
Ayrıca, ÇHC içerisinde özel vergi avantajı sağlayan bölgeler bulunmaktadır. Bu bölgelerde kurulu işletemeler genel teşviklerinden daha ileri teşviklerden yararlanabilmektedirler. Teşvikler ilk kara geçiş yılından sonra 1-5 yıl vergi tatili ve %15 – %24 oranında uygulanan indirimli vergi oranları gibi uygulamalar olup, her bölgede işletme türüne ve bölgenin türüne göre farkılıklar gösterebilmektedir. Söz konusu bölgelerin türleri aşağıda verilmektedir.
- Özel Ekonomik Bölge/Special Economic Zones (SEZs)
- Ekonomik ve Teknolojik Kalkınma Bölgesi/Economic and Technological Development Zones (ETDZs)
- Yüksek ve Yeni Teknolojili Endüstriyel Kalkınma Bölgeleri/Highly-skilled and New Technology Industry Development Zones (HIDZs)
- Sınır Açık Şehirleri/Border Open Cities (BOCs)
- Kıyı Açık Şehirleri ve Kıyı Açık Ekonomik Bölgeleri/Coastal Open Cities and Coastal Open Economic Zones(COEZs)
- SEZ ve ETDZ kurulmuş olan şehirlerin eski ilçeleri
- Serbest Ticaret Alanları/Bonded Areas or Free Trade Zones
- Geri Kalmış Bölgeler
- hracat İşleme Bölgeler/Export Processing Zones (EPZs)
- Orta ve Batı Çin bölgeleri
İşletme Türü    Bölge Türü    Aranan Şartlar    Teşvik Türü
Yabancı sermayeli işletme    SEZs         Uygulanan vergi oranı % 15
Üretime yönelik yabancı sermayeli işletme    ETDZs, Şanghay Pudong, Suzhou Industrial Park         Uygulanan vergi oranı % 15
Üretime yönelik yabancı sermayeli işletme    COEZs, SEZ ve ETDZ kurulmuş olan şehirlerin eski ilçeleri         Uygulanan vergi oranı % 24
Üretime yönelik yabancı sermayeli işletme    BOCs    Yerel yönetimin onayı    Uygulanan vergi oranı % 24 (yerel makamdan ek teşvikler için bilgi istenmelidir)
Üretime yönelik yabancı sermayeli işletme    COEZs, SEZ ve ETDZ kurulmuş olan şehirlerin eski ilçeleri    -yüksek teknoloji veya    Uygulanan vergi oranı % 15
-30 milyon USD den fazla sermayeli veya
-liman, iskele  inşaatı veya enerji ile ilgili olmak ve yerel yönetimden onay almak

Yabancı bankalar, yabancı ortaklı bankalar veya bölgede kurulu diğer yabancı mali işletmeler    SEZ’ler, yabancı sermayeli mali kurumların tesis edilebileceği diğer eyaletler    - en az 10 yıllık işletme periyodu    - kara geçildiği yıldan itibaren 1 yıl vergi muafiyeti
-yabancı yatırımcıdan gelen ödenmiş sermayenin  en az 10 milyon dolar olması    - müteakip 2 yıl boyunca % 50 vergi indirimi
-yerel vergi idarelerinden onay alınması
Hizmet sektöründe iştigal eden yabancı sermayeli işletmeler    SEZ’ler, Xinglin ve Tayvan Haicang Yatırım Bölgeleri    - en az 10 yıllık işletme periyodu    - kara geçildiği yıldan itibaren 1 yıl vergi muafiyeti
- en az 5 milyon dolar yabancı yatırım    - müteakip 2 yıl boyunca % 50 vergi indirimi
- Özel Bölge vergi makamlarından onay
Yüksek veya yeni teknolojili yabancı sermayeli işletmeler    HIDZ’ler, Pekin Yeni Teknoloji Endüstri Deneme Bölgesi    Yeni veya yüksek teknolojili işletme olarak onaylanması    Uygulanan vergi oranı % 15

Yüksek veya yeni teknolojili yabancı sermayeli işletmeler    HIDZ    - en az 10 yıllık işletme periyodu    - kara geçildiği yıldan itibaren 1 yıl vergi muafiyeti
-yerel vergi idarelerinden onay alınması    - müteakip 2 yıl boyunca % 50 vergi indirimi
Yüksek teknolojili yabancı sermayeli işletmeler    Pekin Yeni Teknoloji  Endüstri Deneme Bölgesi         - faaliyete geçtiği yıldan başlayarak 3 yıl vergi muafiyeti
- müteakip 3 yıl boyunca % 50 vergi indirimi
Yüksek teknolojili yabancı sermayeli işletmeler    Pekin Yeni Teknoloji  Endüstri Deneme Bölgesi    Diğer vergi avantajlarının bitiminden sonraki herhangi bir yıl içinde toplam ürünlerin en az % 40’ının ihracatı    Uygulanan vergi oranı % 10
Yabancı sermayeli işletmeler    Hainan SEZ, Şanghay Pudong    -havalimanı, liman, iskele, demiryolu, karayolu, kömür ocağı, su koruma, vb altyapı projeleri ile iştigal etmek    - kara geçildiği yıldan itibaren 5 yıl vergi muafiyeti
- tarımsal kalkınma alanında 15 yıllık işletme periyodu    - müteakip 5 yıl boyunca % 50 vergi indirimi
- yerel vergi makamlarının onayı
Yabancı sermayeli işletmeler    Şanghay Pudong     altyapı projeleri ile iştigal etmek    Uygulanan vergi oranı % 15

Üretime yönelik yabancı sermayeli işletmeler    Uzak ve az gelişmiş bölgeler    2 yıl vergi muafiyeti ve 3 yıl vergi indirimi    Sonraki 10 yıl boyunca % 15-30 arasında vergi indirimi

Türkiye henüz AB üyesi olmadığından, bazı özelliklere dikkat edilmesi yerinde olur. İşbu yazımızı bazı ipuçları vermek amacıyla ele almış bulunmaktayız.
Alman Şirketler hukuku

Yabancılar Almanya’da yeni bir şirket kurabilir veya mevcut bir şirketi ya da hisselerini satın alabilirler. Aşağıda birkaç şirket türü hakkında kısa bilgiler yer almaktadır.

Limited şirket (GmbH)
Limited şirket (Gesellschaft mit beschränkter Haftung – GmbH) bir tüzel kişidir; buna göre GmbH, kendine ait yasal kişiliği olan ve ortakların hissedar olarak geri plana çekildiği ve kişisel olarak şirketin yükümlülüklerinden sorumlu tutulmadığı bir şirket türüdür. GmbH organları aracılığı ile faaliyet gösterir: müdür (Geschäftsführer) ve ortaklar kurulu (Gesellschafterversammlung). Ortaklar kurulu şirket politikası hakkında temel kararları alırlar ve tüzük değişikliğine gidebilirler. Müdür şirketi dışarıya karşı temsil eder.

GmbH’nın bir avantajı ortakların kişisel sorumluluğun ana sermaye ile (en az 25.000 Euro) sınırlandırılmış olmasıdır. GmbH’ın bir başka avantajı ise, ortakların şirketlerini kendilerinin yönetmesinden ziyade (kendi kendine yönetim), müdür görevlendirmek suretiyle (dışarıdan yönetim) yönetimi sağlamaları ve böylece kişisel olarak Almanya’da sürekli ikamet etme zorunluluklarının ortadan kalkmasıdır. Ancak hemen belirtmeliyiz ki, yabancı müdür şayet Almanya’ya istediği zaman giriş yapamaz durumda ise, işbu müdürün tescil edilmesi ticaret sicili tarafından reddedilebilir. Bununla ilgili mahkeme içtihatları belli olmakla beraber, uygulama bölgeye göre değişebilir.

Türkiye’deki durumun aksine, GmbH tek bir şahıs tarafından da kurulabilir (Tek-şahıs-GmbH). Bir zanaat icrası sözkonusuysa, bir GmbH için, işletme müdürünün (Betriebsleiter) Sanatkârlar Tüzüğüne (Handwerksordnung) uygun olarak şartları yerine getirmesi gerekli ve yeterlidir.

Bir şahıs şirketine kıyasla bir GmbH’ın dezavantajları; kuruluş aşamasında yapılacak daha yüksek harcama (ana sermaye, noter tarafından düzenlenen anasözleşme, gerektiğinde bir kuruluş raporu) ve dışarıdan yönetim ilkesi nedeniyle, daha düşük denetim imkanları olarak tanımlanabilir.

Kuruluş için ilk olarak bir anasözleşme (Satzung, Gesellschaftsvertrag) gereklidir. Bu sözleşmenin noter veya Almanya’nın konsolosluk gibi bir dış temsilciliğinde görevli yetkili bir memur tarafından düzenlenmesi gerekir. Şirket yerel mahkemede bulunan ticaret siciline kayıtla birlikte teşekkül etmiş olur. Ticaret siciline başvururken ana sermayenin en azından yarısı şirket hesabına yatırılmış olmak zorundadır. Tek şahıs-GmbH’nında ana sermayesinin tümü ödenmiş olmalı veya teminat gösterilmelidir. Aynı kuruluş sözkonusu olup sermaye para yerine aynı edadan oluşuyorsa, bunlar bir bütün olarak tedarik edilir ve aynı edanın değerinin mütalaa edildiği bir ayni eda raporu düzenlenir.

Şirketin, faaliyetlerini kuruluş işlemlerinin tamamlan­masından önce başlatması mümkün olmakla beraber, bu durumda ticaret siciline kayıt gerçekleşene kadar ortaklar şahsi mal varlıkları ile sorumlu olmaya devam ederler.

Şahıs şirketleri (OHG, KG)
Şahıs ticaret şirketleri en az iki ortaktan oluşur. Şirketin faaliyetinin sona ermesi ile birlikte bir şahıs şirketinin ortakları esas itibariyle kişisel olarak da taahhüt altına girerler, sadece birlikte dava açabilir ve dava edilebilirler. Türk Ticaret Kanununda düzenlenen ‘kollektif şirket’e benzeyen Açık Ticaret Şirketi’nde (offene Handelsgesellschaft – OHG) tüm ortaklar şahsi mal varlıkları ile sorumluluk taşırken, Komandit Şirket’te (Kommanditgesellschaft – KG) şahsi sorumluluk taşıyan ortak olan komanditenin yanında, komanditer ortak olarak da bilinen ve sadece yatırdığı sermaye tutarında sorumluluk taşıyan bir kişi söz konusudur. Şahıs şirketlerinde kendi kendine yönetim ilkesi geçerlidir. Diğer bir deyişle, yönetim görevlerinin tümü üçüncü şahıslara devredilmez.

Zorunlu olarak gerekli olan kendi kendine yönetim sayesinde ortaklar daha derin denetim imkanlarına sahiptirler. Bir şahıs ticaret şirketi için gerekli kuruluş masrafları bir sermaye şirketininkinden azdır. Özellikle bir asgari sermaye gerekli değildir ve şirketin esas sözleşmesi noter tasdiki olmadan yapılabilir. Özellikle küçük ve yeni kurulmuş şirketlerde, şahıs şirketlerinde nispeten şeffaf vergilendirme nedeniyle – şirket yerine ortağın gelir vergisine tabi olması durumu -, şirketin zararlarının ortağın diğer faaliyetlerinden elde ettiği gelirlerinden mahsup edilebilmesi bir avantaj sayılabilir.

Şahıs şirketlerinin sermaye şirketlerine kıyasla en önemli dezavantajı ortağın şahsi mal varlığı ile sorumluluk taşıması durumudur. Sorumluluk sadece KG’de ve burada da yalnızca komanditer ortağın koyduğu sermaye ile sınırlandırılabilir. Hisse devri bir sermaye şirketinde olduğundan daha zordur. Sürekli olarak işinin başında şahsen bulunma gerekliliği nedeniyle yabancı ortağın oturma izni sahibi olması gereklidir. Bunun yanında, bir zanaat icrası sözkonusu olması halinde, en azından bir ortağın zanaat tüzüğüne uygun olarak şartları yerine getirmesi gereklidir. Ancak, Avrupa hukuku bakımından bu husus yerleşme özgürlüğüne aykırı olduğundan, bu tür sınırlamaların zamanla ortadan kalkacağı beklenebilir.

Şirket esas sözleşmesinin noter tarafından tasdik edilmesi gerekmez ve sonuç itibariyle bu tür bir şirketin kuruluşu bir sermaye şirketinin kuruluşundan daha kolaydır. Şirketin kuruluş amacına bağlı olarak, burada da, özellikle düşünülmesi uygun olacak halefiyet düzenlemeleri (örneğin bir ortağın ölümü halinde) ve vergisel teşekkül imkanları dikkate alındığında bir avukat ya da vergi uzmanı ile işbirliği yapılması tavsiye edilir.
Adi ortaklık (GbR, BGB-Şirketi)

En basit şirket şekli GbR’dır (Gesellschaft des bürgerlichen Rechts, BGB-Gesellschaft). Türkiye’de ‚adi şirket’ ile kıyaslanabilir bu şirket türünün esas sözleşmesi sözlü olarak da yapılabilir. GbR özellikle perakende ticarette, gastronomide, küçük esnaf işletmelerinde ve doktorlar, avukatlar ya da vergi uzmanları gibi serbest mesleklerin işlerinde tercih edilir; Ortak Girişim (Joint Venture) veya konsorsiyum da, önceden bir ticaret şirketi olarak kurulmamış ise, GbR’lerden sayılır. GbR Alman Ticaret Kanunu çerçevesinde tam anlamıyla ‚ticari’ faaliyetlerini ortak bir ünvan çatısı altında sürdürürse, OHG’ye dönüşür.

Tacir
Tek bir kişi şahıs şirketi kuramaz, ancak nitelikleri Ticaret Kanununda belirlenen ‚tacir’ sıfatıyla ticari faaliyet gösterebilir. Münferit tacir tüm ticari yükümlülüklerine yönelik olarak şahsi mal varlığı ile de sorumluluk taşır. Bu şekilde işlerini sürdürmek isteyen yabancının, yine yabancılar hukukuna uygun olarak oturma iznine sahip olması, işletme iznini – bazı sektörlerde yetkili makama bildirimle yetinilebilir – almış olup bazı mesleklerin AB uyruklu olmayan yabancılara kapalı olmasına dikkat etmesi gerekmektedir.

Anonim şirket (AG)

AG (Aktiengesellschaft), yüksek kuruluş masrafları ve özellikle büyük çapta yasal kurallara bağlanmış yapısı nedeniyle geleneksel olarak daha ziyade büyük işletmeler tarafından tercih edilen bir şirket türü idi; son zamanlarda daha küçük işletmeler tarafından tercih edilmesinin nedeni ise, yalnız bu şirket türüne borsaya kote olma imkanı tanınması ve ayrıca son yasal düzenlemelerle küçük birimlere bazı kolaylıklar – tek şahıs tarafından kurulabileceği gibi – sağlanmasından kaynaklanmaktadır. Tüzel kişi olarak kendi yasal kişiliği mevcuttur ve tek başına tüm ticari yükümlülükler için sorumluluk taşır. Anonim şirketin işleri, şirketin yönetimi üzerinde çok güçlü bir denetim yetkisi bulunan bir teftiş kurulu tarafından gözetlenen, yönetim kurulunca yürütülür. Ortaklar (hissedarlar) menfaatlerini düzenli olarak toplanan genel kurulda koruyabilirler. Bir AG’deki payların (hisselerin) devri, esas sözleşmesinde aksine bir hüküm bulunmadıkça, kolaydır.

Diğer şirket türleri
Diğer şirket türleri olarak Ortaklık Şirketi (Partnerschaftsgesellschaft) ve (sadece AB üyelerinin uyruklarına açık olan) Avrupa İktisadi Menfaat Birliği (Europäische Wirtschaftliche Interessenvereinigung – EWIV) sözkonusudur. Bunlar yapısal olarak OHG’ye benzemektedirler. Sermayesi paylara bölünmüş komandit şirketin (Kommanditgesellschaft auf Aktien – KGaA) AG’ye benzer bir yapısı olmasına rağmen, şirketin dışında en az bir ortağın kişisel olarak şirket yükümlülükleri için sorumluluk taşıması şeklinde bir özelliği de sözkonusudur. Tescili kooperatif de (eingetragene Genossenschaft – e.G.) ekonomik yaşamda karşılaşılan, en iyi örneği muhtelif yerlerde kurulan Halk Bankaları (Volksbank) olan ve bunların dışında tarımsal bölgeler­de görülen şirket türlerindendir.

Yasalara dayanarak düzenlenmiş bu modellerin yanında uygulamada karışık türler de ortaya çıkmıştır. Bunlardan en yaygın olan ve Türkiye’de karşılığı olmayan GmbH & Co. KG ilginç bir örnek teşkil etmektedir. Tek bir şahıs bile bu şirket türünde bir limited şirketi ‘yönetim’ şirketi olarak kurarak, bu sermaye şirketini ise komandit şirketin komandite ortağı olarak tescil ettirip şahsın kendisi aynı şirkete komanditer olarak katılabilir.

Son olarak, yine AB hukukuna dayalı bir şirket türü olarak bir ‘Societas Europaea’ (SE) kurulabilir. Bu şirket türü esas itibariyle bir anonim şirket olup, AB üye ülkelerinin sınırlarını daha kolay aşabilen ve böylece özellikle uluslarüstü faaliyetlerde bulunan holding şirketlerine yarayan bir teşekküldür. Ancak, bu şirket türü sadece AB üye ülkelerinde kurulan sermaye şirketlerine açıktır.

Şubenin diğer türleri

Yabancı bir müessese kendine ait yasal şekli olmayan bir alt şube de kurabilir. Alt şube için başvuru Ticaret Kanunu’nun §§ 13 vd. hükümlerinde yazılı hususlar dikkate alınarak ticaret siciline yapılır. Başvuru yükümlülüğü şirketin temsil organlarına aittir. Bunun sonucu olarak uygulamada büyük ölçüde yabancı ülkenin şirketler hukuku geçerli olurken, Almanya’da Alman şirketler hukukuna göre şirket kurulmasının ileriki aşamalarda Alman şirket hukukunun uygulanması şeklinde bir sonucu olacaktır.

Stok şirketi’

Bazı kuruluş masraflarından kaçınmak için ve hepsinden önemlisi, günler ve hatta saatler zarfında kendine ait, şahsi sorumluluğun söz konusu olmadığı bir şirket ile ticari faaliyete başlayabilmek için, mevcut bir şirketin satın alınması Almanya’daki uygulamada sık sık görülen bir husustur. Bu konuda uzmanlaşmış bazı şirketler – Advoselect Service AG (bkz. www.advoselect.de) gibi – ve avukatlık büroları (bkz. www.diempartner.de) sık sık ‚stok şirketleri’ (Vorratsgesellschaft) olarak da bilinen şirketleri satmaktadırlar. Burada sözkonusu olan sadece satış amaçlı olarak kurulmuş, yani yedek olarak, GmbH’lar veya AG’lerdir. Evvelden aktif olarak faaliyet göstermiş bir şirketin (Mantelge-sellschaft) satın alınmasında genellikle gözardı edilemeyecek risklerin dikkate alınması zorunluluğu varken – özel veya kamu alacaklılarına karşı saklı yükümlülükler, kredi yeterliliğinin eksikliği, önceki işlerden doğan sorumluluk riskleri -, bu tür yedek şirketler ‘temiz’dir. Sermayenin tamamı ödenmiştir, kuruluş masrafları karşılanmıştır, ticaret siciline kayıt yapılmıştır, risk yaratabilecek herhangi bir ticari faaliyet gerçekleştirilmemiştir. Satın alma ile bağlantılı masraflar, bir sermaye şirketi için yatırılması gereken sermayeden ve satın alım için ödenen fiyattan oluşur. Bunlara ilave olarak, eğer halihazırda dahil edilmemişse, şirketin yeni alıcıya devri için yapılacak masraflar sözkonusu olacaktır. Bu masraflar kural olarak önceden tahmin edilebilir. Bu tür bir şirket ile ticari faaliyet hemen başlatılabilir, ancak yine de doğal olarak yeni Firma’nın yeni merkezi, yeni idarecileri ve yeni ortakları ticaret siciline kaydedilene kadar belli bir sürenin geçmesi gerekecektir.

Bu tür şirketler, satın alınmalarının kolay olması nedeniyle Almanya’da gün geçtikçe daha da popülerlik kazanmakta olup, aynı nedenlerden dolayı yabancı firma kurucuları için de çekici olabilir.

Diğer hususlar

Son olarak diğer önemli hususlara kısaca değinmekte yarar görmekteyiz.

Yabancıların durumu
Yabancıların Almanya’ya seyahat ve Almanya’da ikamet için oturma izni almaları gerekmektedir. Yabancıların Almanya’da meslek sahibi olmaları oturma iznine bağlanan bazı şartlarla sınırlandırılabilir. Yabancı işçilerin ise ayrıca İş Bulma Kurumundan (Bundesanstalt für Arbeit, Arbeitsamt) çalışma izni almaları zorunludur. Bu husus, Alman yabancılar bürokrasinin takdir yetkisinin dar yorumlanmasıyla birlikte maalesef özellikle Türk işadamlarının Almanya’ya kolay girememelerine yol açmaktadır. Bu yüzden, Almanya’da bir şirketin kurulmasına yönelik hazırlıklarda bu sorunların dikkate alınması ve bunların çözümüne özen ve önem verilmesi zorunludur.

Vergiler
Alman vergi hukuku karmaşık bir yapıya sahip olup, sürekli olarak değişikliklere uğramaktadır. Almanya’da ekonomik faaliyette bulunulması açısından özellikle Gelir Vergisi, Kurumlar Vergisi, Ticari ve Sanayi İşletme Vergisi ve Katma Değer Vergisi büyük önem arzetmektedirler. Almanya ile Türkiye arasında bir Çifte Vergilendirme Anlaşması mevcuttur.

Kurumlar Vergisi (Körperschaftsteuer) tüzel kişilere ait Gelir Vergisi’dir. Almanya’dan idare edilen veya merkezi Almanya’da bulunan tüzel kişiler, şahıs şirketleri ve malvarlıkları sınırsız olarak vergi mükellefidirler. Şirketin (Kurumlar Vergisi) ve hissedarın (Nema Vergisi) çifte vergilendirilmesi, her iki verginin birbirinden mahsup edilmesi suretiyle (mahsup işlemi) önlenir.

Her ticari ve sanayi işletme, Almanya’da faaliyet gösterdiği sürece, ticari ve sanayi işletme vergisine (Gewerbesteuer) tabidir. Bu vergi kurumlar vergisinden ayrı olarak ödenir ve böylece Almanya’da tartışılan ve federalizmin ağır bir bedeli sayılabilen önemli bir vergi yüküne sebebiyet vermektedir. Serbest meslek sahipleri ise, bu vergiye – henüz – tabi değildirler. İşletmenin adına faaliyet gösterdiği müteşebbis vergilendirilir. Şahıs şirketlerinde şeffaf olmayan bir vergilendirme sözkonusudur; şahıs yerine şirket vergilendirilir.

Vergiye tabi olmayan miktarlar nedeniyle küçük veya yeni kurulmuş işletmeler ilk yıllarda ticari ve sanayi işletme vergisi ödemezler.

Sonuç

Almanya’da bir şirketin kurulması, özellikle T.C. uyruklular için yabancılar hukuku mevzuatından ileri gelen bazı engellerle karşılaşılmasına neden olabilir. Ancak, Türkiye ile Almanya arasındaki geleneksel ve hala büyük bir hızla gelişmekte olan ilişkilerden dolayı, Almanya, AB’nin iç pazarına girme yolunda çok uygun ve stratejik bir basamak teşkil etmektedir.